گذری کوتاه بر چوب و هنرهای چوبی ایرانی

احجام چوبی سنتی ( پیکر تراشی و مجسمه چوبی ) :
ساختن تندیس و حجم های تزئینی و مجسمه های زیبا از چوب می باشد . در این روش هنرمند با ابزارهای دستی حجم مورد نظر خود را ایجاد می نماید

ارسی سازی :
ساختن نوعی پنجره چوبی با شیشه های کوچک رنگی در اندازه ها و شکل های گوناگون را ارسی سازی می گویند . در بسیاری از مساجد شاهد این نوع هنر چوبی هستیم

بامبو بافی :
تهیه اشیاء و وسایل زندگی از چوب بامبو . در این نوع هنر چوبی میتوان خلاقیت زیادی را ایجاد نمود .

ترکه بافی ( ارغوان بافی ، مروار بافی ، چم بافی ) :
بافتن مصنوعاتی مانند سبد ، زنبیل و مانند آن از شاخه ها یا ساقه های باریک درخت که با توجه به شاخه استفاده شده در مناطق گوناگون به نام های مختلف نامیده می شود .

چیق بافی :
بافت پرده ای از نی ، ترکه و ساقه های باریک چوب که به مصرف دیواره های چادر عشایر می رسد .

حصیر بافی ( بوریا بافی ، بادبزن بمپور ) :
بافت رشته های حاصله از الیاف سلولزی ( گیاهی ) مانند نی ، جگن ، برگ درخت خرما و … به کمک دست و ابزار ساده دستی که طی آن محصولات مختلفی نظیر زیرانداز ، سفره حصیری ، انواع سبد ، ظروف و … تولید و عرضه می گردد . گاهی در حین بافت علاوه بر الیاف گیاهی از نخ پشمی رنگ شده هم برای ایجاد نقوش و طرح های سنتی استفاده می گردد .

خاتم کاری :
خاتم هنر آراستن سطح اشیاء با مثلث های کوچکی است که طرحهای گوناگون آن همواره به صورت اشکال منظم هندسی بوده است . این شکل های هندسی را با قرار دادن مثلث هایی کوچک در کنار هم نقشبندی می کنند . می توان گفت کار خاتم نقشه های هندسی تشکیل شده از مثلثهای متساوی الاضلاع است که از عاج ، استخوان ، چوب و مفتول برنج ساخته شده و معمولا به ضخامت دو میلیمتر در سطح اشیاء چسبانده می شوند .

خراطی :
ساخت اشیاء تزئینی مدور و استوانه ای شکل چوبی را خراطی می گویند .

ساز های سنتی :
ساخت انواع ساز های سنتی زهی ، بادی و ضربی منجمله سه تار ، تار ، سنتور ، دوتار ، دف نی ، کمانچه ، دهل ، رباب و … از چوب که برای تکمیل آن از سیم های فلزی و گاه استخوان شتر و پوست حیوانات بهره گیرند .

سوخت روی چوب :
سوزاندن سطح چوب با استفاده از قالب های مختلفی از جنس فولاد یا برنج که دارای نقوش سنتی هستند برای تغییر دادن رنگ و ایجاد نقش در چوب بکار گرفته می شود .

قواره بری :
مراحل ساخت و اجرای این هنر شبیه هنر گره چینی می باشد با این تفاوت که در اینجا هدف اجرای طرح های منحنی و دوار می باشد . نقش اصلی در این هنر طرح اسلیمی است علاوه بر اسلیمی ها طرح های پیچشی و ابتکاری دیگری نیز ایجاد می شود که مهم ترین آن نقش بته جقه می باشد .

کپو بافی :
از پیچش ساقه های مرکزی و جوان نخل خرما بدور ساقه های کرتک که با نقش اندازی کامواهای الوان بر زیبایی آن افزوده می شود .

کنده کاری روی چوب :
کنده کاری روی چوب عبارت است از فرم دادن انواع چوب ها جهت ایجاد نقش های برجسته بر روی آن و تهیه ظروف و اشیا دیگر .

گره چینی :
در هنر گره چینی به وسیله زوارهای چوبی ، گره های هندسی بوجود آمده و با استفاده از رنگ های مختلف چوب ، پنجره ، قاب ، تابلو ، پاراوان ، رویه میز و … اشیای کاربردی و زیبایی تولید می نمایند .

محرق چوب :
سوزاندن سطح ساقه گندم و برنج و تیغ های ظریف برای تغییر رنگ و ایجاد نقش جهت تهیه انواع محصولات را محرق چوب می گویند .

مشبک کاری :
مشبک به معنی شبکه شبکه یا سوراخ سوراخ است . طرحهای مختلف گره انواع اسلیمی و بته جقه و … طرحهای مورد استفاده در مشبک است . در این هنر طرح مورد نظر بر روی چوب مشبک کاری شده و قسمت های منفی طرح در آورده می شود . معمولا طرح باقیمانده را نیز منبت کاری می نمایند تا طرح بُعد پیدا کرده و زیبا تر شود .

معرق چوب :
در این هنر با استفاده از انواع چوب درختان در رنگهای مختلف و بریدن آن به قطعات مورد نظر و گاه استفاده از استخوان شتر ، صدف ، مس ، برنج و پهلوی هم نشاندن این قطعات ، تابلو های زیبایی پدید می آورند . کار در پایان پلی استر و پولیش خورده تا براق گردد .

معرق منبت :
در این هنر از تلفیق هنر منبت و معرق و اتصال این دو به یکدیگر ، تابلو های سه بعدی بوجود می آورند ، معرق نیمه برجسته و تمام برجسته از این نوع هنر می باشند .

منبت چوب :
منبت هنر کنده کاری و حکاکی روی چوب بر اساس نقشه ای دقیق با ابزاری مانند انواع مغار ها و اسکنه ها می باشد .

نازک کاری :
هنر تولید اشیاء چوبی با استفاده از در کنار هم قرار دادن قطعات ریز چوب در این هنر ، چوب بر اساس طرح و نقش مورد نظر ، روکش می شود . با این تکنیک انواع تولیدات بسیار ظریف و با دقت تولید می گردد .

نقاشی روی چوب :
هنر نقش اندازی بر روی چوب ، با استفاده از طرحهای سنتی و رنگهای متنوع را نقاشی روی چوب می نامند .

منابع : سیری در ایران – ویکی پدیا

 

 

Share on telegram
تلگــرام
Share on whatsapp
واتس اپ
Share on twitter
توئیتر
Share on google
گوگل پلاس
Share on facebook
فیسبوک

نــظــرات

mood_bad
  • هیچ دیدگاهی وجود ندارد.
  • chat
    یک نظر اضافه کنید